Opis

   Niniejsza książka ” Przekład ustny konferencyjny”  stanowi całościowe przedstawienie w języku polskim problematyki przekładu konferencyjnego, który jest drugą, obok przekładu środowiskowego, odmianą przekładu ustnego.

Przekład ustny to rodzaj naturalnej mediacji między językowej i międzykulturowej, która pojawiła się wraz z rozwojem języków.

Ludzie zawsze potrzebowali tłumaczy do wymiany handlowej, do szerzenia wierzeń i religii, prowadzenia wojen i okupowania ziem. Zmieniała się nie tylko ich rola, funkcja czy misja: bywali przewodnikami, agentami, kupcami, szpiegami.

   Przez długie stulecia przekład ustny traktowano jako proces zupełnie naturalny, nawet jako coś niepoważnego, co nie wymaga naukowego opisu, zgodnie ze stwierdzeniem – że „tłumaczem trzeba się urodzić, nie można nim zostać” – Jeana Herberta, jednego z wielkich tłumaczy konsekutywnych XX w., a jednocześnie jednego z założycieli pierwszej szkoły tłumaczy w Genewie. Jednakże już od pierwszych lat XX w. dawało się zauważyć rosnącą rolę zarówno przekładu ustnego, jak i samego tłumacza.

Przekład ustny konferencyjny pojawił się wraz z rozwojem stosunków międzynarodowych.

Osoba tłumacza konferencyjnego jest dzisiaj niezbędna podczas każdego rodzaju spotkań międzynarodowych i zarazem wielojęzycznych. Zawód tłumacza konferencyjnego stał się popularny i atrakcyjny, do czego przyczyniły się również filmy fabularne oraz powieści, w których często występuje on jako główny bohater (np. w powieści Serce tak białe Javiera Maríasa czy ostatnio w filmie Tłumaczka w reżyserii Sydneya Pollacka z Nicole Kidman w roli głównej).

O tłumaczach wspominają w swych pamiętnikach mężowie stanu, a i sami tłumacze wydają swoje wspomnienia.

   Dzisiaj teoria przekładu ustnego konferencyjnego to ugruntowana dyscyplina naukowa, rozwijająca się od kilku dziesięcioleci w licznych ośrodkach uniwersyteckich.

Dlatego celem książki jest ukazanie wielorakości podejścia do problematyki przekładu ustnego, złożoności jego procesu oraz różnorodności badań prowadzonych nad tym rodzajem przekładu.

   Istotną część pracy stanowi przedstawienie faktów historycznych z dziejów przekładu ustnego, tego najbardziej naturalnego sposobu porozumiewania się ludzi, mówiących różnymi językami i reprezentujących różne kultury. Innym wątkiem jest omówienie rozwoju przekładu ustnego: od praktyki przez dydaktykę do teorii. W pracy przedstawiam też etapy tworzenia się związków praktyki zawodu z nauką.

   Książka została oparta na najnowszych badaniach teoretycznych oraz empirycznych nad przekładem ustnym konferencyjnym, prowadzonych głównie w Europie i Stanach Zjednoczonych.

Jest omówieniem najważniejszych opracowań, opisów oraz doświadczeń prowadzonych nad tego rodzaju przekładem.

Odnosi się nie tylko do osiągnięć nauki zachodnie, lecz czerpie również z opisów badaczy z Europy Środkowej i Wschodniej wśród których podkreślam nieliczne, ale ważne prace naukowców polskich.

Zwracam – Autorka ,też uwagę na możliwości rozwoju przekładu konferencyjnego, a zwłaszcza na prace prowadzone nad przekładem na odległość oraz nad automatycznym przekładem ustnym dialogów w czasie rzeczywistym.

Książka składa się z trzech części, które odzwierciedlają zasygnalizowane tu tematy związane z przekładem ustnym konferencyjnym:

Część I zawiera rys historyczny.

Część II – teorię przekładu konferencyjnego.

Część III – omawia praktykę przekładu, stan obecny i perspektywy rozwoju tłumaczenia konferencyjnego.

W Części 1 omawiam– Autorka  rozwój zawodu od czasów starożytnych, od Egiptu faraonów i starożytnej Grecji i Rzymu do czasów współczesnych sposobów wykonywania zawodu tłumacza konferencyjnego w wielkich organizacjach międzynarodowych. Wiek XX jest par excellence stuleciem tłumaczenia ustnego. Przedstawiam zdarzenia, które stanowią kamienie milowe w rozwoju technik tłumaczenia konferencyjnego zarówno konsekutywnego, jak i symultanicznego: od kongresu pokojowego w 1919 r., który był wstępem do powołania Ligi Narodów, przez wielkie między narodowe wydarzenia, proces norymberski w latach 1946-1947, po wstanie Organizacji Narodów Zjednoczonych i instytucji europejskich. Część I kończą uwagi na temat rozwoju przekładu konferencyjnego w Polsce, którego zaczątkiem było zastosowanie techniki tłumaczenia symultanicznego podczas procesu zbrodniarza wojennego Arthura C. Greisera w Poznaniu w 1946 r. oraz na Światowym Kongresie Obrońców Pokoju w Warszawie w 1950 г.

Część Il pracy poświęciłam– Autorka  zagadnieniom teoretycznym tłumaczenia ustnego. W większości badań nad przekładem ustnym konferencyjnym, rozumianym jako proces i produkt, zauważyć można cztery podejścia związane z wymiarem konceptualnym tej działalności: podejście językowe, interakcyjne, kulturowe i kognitywne. Zgodnie z tym rozróżnieniem, omawiam podstawowe problemy przekładu ustnego. W pierwszych pod rozdziałach przedstawiam definicje oraz metodologię badań zgodnie z teoriami rozwijanymi m.in. przez badaczy niemieckich, szkołę paryską czy szkołę radziecką. W aktualnych badaniach nad przekładem konferencyjnym stosuje się przeważnie podejście interdyscyplinarne, biorąc pod uwagę różnorodność kontekstów i typów mediacji oraz dokonując typologizacji przekładu jako procesu zgodnie z takimi parametrami, jak rodzaj medium, miejsce, sposób tłumaczenia, typ dyskursu, uczestnicy spotkania z tłumaczem, przygotowanie zawodowe tłumacza.

Studia interdyscyplinarne nad przekładem ustnym opierają się na badaniach psycholingwistycznych, neurolingwistycznych, lingwistycznych. socjologicznych oraz z zakresu antropologii kulturowej. Przedstawione podejścia są podstawą opisu takich zagadnień, jak przekład rozumiany jako transfer werbalny, (re)konstrukcja znaczenia w języku docelowym. przetwarzanie informacji, umiejętności, produkcja tekstu dyskursu, mediacja. Modelowanie przekładu ustnego stanowi bardzo istotne miejsce w badaniach teoretycznych, dlatego też omawiam liczne modele prze kładu ustnego, m.in. modele interakcyjne, kognitywne, modele pamięci w przekładzie ustnym, model społeczno-zawodowy.

Równie istotne miejsce w książce zajmuje opis przekładu ustnego konferencyjnego rozumianego jako proces.

Omawiam m.in. problem dwujęzyczności oraz jednoczesności słuchania i mówienia. Z tego też powodu należy zdefiniować takie zjawiska, jak podzielność uwagi, pauzy i synchronizacja, odstęp względem tekstu wyjściowego i segmentacja tekstu docelowego oraz wyróżnianie jednostek tłumaczenia.

Kolejnym zagadnieniem jest rozumienie w języku ojczystym i obcym oraz przetwarzanie informacji.

W części poświęconej tej kwestii zdaję sprawę z badań z zakresu psycholingwistyki, które analizują m.in. operacje przetwarzania informacji przez tłumacza. Istnieją liczne prace eksperymentalne dotyczące roli pamięci w przekładzie konferencyjnym symultanicznym i konsekutywnym. Bogatą literaturę ma kwestia wspomagania pamięci w tłumaczeniu konsekutywnym za pomocą notatek. W książce przedstawiam te sprawy, podobnie jak problematykę związaną z produkcją tekstu przekładu, a przede wszystkim takie parametry jakości, jak płynność mowy tłumacza, jego wahania i poprawianie się, wpływ akcentu, szybkość mowy uwarunkowanej przez mówcę tekstu wyjściowe- go, stopień złożoności mowy oryginalnej, elementy niewerbalne w trakcie tłumaczenia itp.

Proces przekładu ustnego konferencyjnego zakłada, że tłumacz potrafi stosować odpowiednie techniki i strategie pozwalające na wykonanie tej skomplikowanej operacji mentalnej.

Opisuję zatem strategie właściwe dla przekładu ustnego, a zwłaszcza antycypację i kondensację. Zajmuję się również przekładem ustnym rozumianym jako produkt, który ma odpowiadać oczekiwaniom użytkowników. Związane jest to ze zdefiniowaniem jakości tłumaczenia i metod ewaluacji przekładu. Część teoretyczną zamykają rozważania na temat nauczania przekładu ustnego konferencyjnego, związanych z tym wymagań, metodologii kształcenia, testów kompetencyjnych, zdobywania doświadczenia w zawodzie.

Część III przedstawia aspekty praktyczne zawodu tłumacza konferencyjnego. Otwierają ją rozważania na temat norm w tłumaczeniu ustnym konferencyjnym, tj. norm oczekiwań odbiorców przekładu, norm zawodowych, wreszcie norm sytuacyjnych, pragmatycznych, zgodnie z którymi przekład definiuje się w kategoriach sukcesu. Zagadnienie norm wiąże się z kwestią etyki zawodowej. W części tej zajmuję się także rozwojem zawodu tłumacza konferencyjnego. Profesjonalizacja oznacza utworzenie organizacji zawodowych, towarzystw skupiających tłumaczy konferencyjnych, dbających o ich warunki i stosunki w pracy, czuwających nad zachowaniem norm i zasad deontologicznych regulujących wykonywa zawodu według najwyższych standardów. Przykładem takiej organizacji jest Międzynarodowe Stowarzyszenie Tłumaczy Konferencyjnych (As jest Miedinternationale des Interprètes de Conférence – AllC). Część III kończą uwagi na temat podstawowych różnić między tą odmianą przekładu  kończą uwagi nad przekładem ustnym środowiskowym oraz na temat przyszłości zawodu w związku z opracowywaniem teoretycznych i praktycznych podstaw tłumaczenia na odległość oraz maszynowego tłumaczenia dialogów w czasie rzeczywistym.

Pracę zamyka Suplement, w którym przedstawiam sylwetki oraz osiągnięcia największych tłumaczy konferencyjnych. Zasłynęli dzięki swojej pracy tłumaczeniowej, działalności dydaktycznej w powstałych pe wojnie szkołach tłumaczy oraz jako naukowcy rozwijający teorię prze kladu ustnego. Przywołuję sylwetki Paula Mantoux i Jeana Herberta, którzy święcili triumfy podczas konferencji pokojowej w 1919 r. oraz w Lidze Narodów, André Kaminkera, Leona Dosterta, wyśmienitego tłumacza konsekutywnego, który zorganizował tłumaczenie symultaniczne podczas procesu norymberskiego, tłumaczy wielkich polityków i dyktatorów: Arthura H. Birse’a, Valentina M. Berezhkova i Paula Schmidta; przedstawiam dokonania Danicy Seleskovitch, którą można nazwać założyciela paryskiej szkoły tłumaczenia, oraz wkład Andrzeja Kopczyńskiego w rozwój teorii, praktyki oraz dydaktyki tłumaczenia ustnego w Polsce.

Zainteresowała Ciebie ta książka? Jeśli tak to pamiętaj.
Księgarnia internetowa i antykwariat Szczecin, z książkami dla prawników , biegłych sądowych oraz z książkami dla czytelników. Oferujemy bogaty asortyment czyli książki nowe oraz używane, atrakcyjne ceny w antykwariacie i szybką wysyłkę. Sprawdź naszą ofertę i zamów online!
Antykwariat książki i antykwariat Szczecin to klucz do Twojej wiedzy i profesjonalizmu jako prawnik, lekarz, biegły sądowy.