Opis

Zjawiska patologii społecznej występują powszechnie w różnym wymiarze we wszystkich grupach ludzkich i są ściśle związane z rozwojem społeczeństwa.

Współcześnie budzą wielkie zainteresowanie zarówno środowiska naukowego, jak i mediów czy zwykłych ludzi.

Początkowo termin patologia (z gr. pathos cierpienie, logos- nauka) był używany w medycynie.
Dopiero w końcu XIX w. zaczęto odnosić go do zjawisk społecznych. Wykorzystano wówczas ten termin do określania działań ludzkich przeciwstawnych ideałom stabilizacji, własności, oszczędności, solidarności rodzinnej i sąsiedzkiej.

Początkowo oznaczał on zachowania czy postawy niezgodne z powszechnie akceptowanymi zasadami postępowania w danym społeczeństwie oraz zachowania naruszające nakazy i zakazy zawarte w przepisach ustaw karnych i cywilnych”. Od tego czasu powstało wiele definicji patologii społecznej.

Badanie społecznych zjawisk patologicznych w Polsce rozpoczął socjolog Adam Podgórecki, który przez patologię społeczną rozumiał: „ten rodzaj zachowania, ten typ instytucji, ten typ funkcjonowania jakiegoś systemu społecznego, który pozostaje w zasadniczej sprzeczności ze światopoglądowymi wartościami, które w danej społeczności są akceptowane”.

Ostatecznie więc patologię społeczną definiuje się najczęściej jako negatywne zjawisko społeczne, które

musi uwzględniać następujące warunki:
naruszanie norm i wartości,

destruktywność zachowania mierzona skalą potępienia społecznego, występowanie w większej zbiorowości lub skali masowej,

konieczność wykorzystania zbiorowej siły w celu przeciwstawienia się tego rodzaju problemom.

Największymi problemami patologii społecznej są: relatywizm kwestii, którymi się zajmuje, przyjęcie kryteriów oceny tego co jest dobre, a co zle oraz określenie kto miałby prawo do oceny.

Jeśli w miarę jasne i trwałe są kryteria norm prawnych ściśle określające zachowania przestępne, to jednak jak oceniać istnienie i znaczenie norm i wartości moralnych czy obyczajowych, biorąc pod uwagę względność ich obowiązywania, a więc i odstępstwa od nich. Autorzy prezentują różne stanowiska w tej sprawie. Na potrzeby niniejszego opracowania przyjmiemy za podstawowe kryteria patologii społecznej następujące cechy:

cierpienie (dewianta czy ofiary),

trudność w przystosowaniu,

nieracjonalność, dziwaczność,

wyrazistość, niekonwencjonalność,

dyskomfort obserwatora,

naruszenie ideałów i norm (moralnych, społecznych, prawnych). W literaturze przedmiotu pojęcia patologia i dewiacja często są stosowane zamiennie.

Choć jest to najpopularniejszy pogląd założyć można również, że określenia te nie pokrywają się całkowicie.

Termin patologia obejmowałby zaledwie „negatywną” część społecznej dewiacji. Określenie jakiegoś zjawiska czy zachowania jako patologiczne jest bardzo stygmatyzujące i narzuca jednoznacznie negatywne skojarzenia. Nie można definiować w ten sposób każdego działania nietypowego, nowatorskiego, a zatem nieakceptowanego przez większość danego społeczeństwa.

Jesteś zainteresowany tym zjawiskiem?
Szukasz takiej książki w atrakcyjnej cenie? Księgarnia internetowa antykwariatszczecin.pl to idealne miejsce dla Ciebie! Oferujemy bogaty asortyment książek dla każdego, w tym [z zakresu prawa i socjologii. Zamów online z szybką wysyłką!